Deutsch Polnisch Russisch 
 

Ełk - stolica Mazurskiej oswiaty

Ełk odgrywał niezwykle ważną rolę w dziedzinie kultury w okresie reformacji. Ponieważ na skutek rewolucji w sferze religijnej wielu przedstawicieli kościoła katolickiego wyemigrowało, książę Albrecht potrzebował duchownych protestanckich, którzy opanowali język polski i dialekt mazurski i wezwał z tego powodu do kraju polskich protestantów. Wśród nich był pastor Jan Malecki wywodzący się z rodu szlacheckiego mieszkającego nieopodal Krakowa. Posiadał on wiedzę o technikach drukarskich i niezbędne umiejętności w tym fachu. Książę Albrecht darował mu majątek ziemski Regielnicę w pobliżu Ełku, który zajmował obszar 5 włók i 20 morgów. W 1536 r. Malecki założył tutaj drukarnię. Po tej w Królewcu i Malborku była to już trzecia drukarnia w Prusach. Drukowano tutaj liczne pisma dydaktyczne i traktaty teologiczne oraz Pismo Święte w przekładzie na język polski, które były sprzedawane nie tylko w Prusach ale także w całej Polsce.

Mehr lesen
Ełk odgrywał niezwykle ważną rolę w dziedzinie kultury w okresie reformacji.Ponieważ na skutek rewolucji w sferze religijnej wielu przedstawicieli kościoła katolickiego wyemigrowało, książę Albrecht potrzebował duchownychprotestanckich, którzy opanowali język polski i dialekt mazurski i wezwał z tego powodu do kraju polskich protestantów. Wśród nich był pastor JanMaleckiwywodzący się z rodu szlacheckiego mieszkającego nieopodal Krakowa. Posiadał on wiedzę o technikach drukarskich i niezbędne umiejętności w tym fachu. Książę Albrecht darował mu majątek ziemskiRegielnicę w pobliżu Ełku, który zajmował obszar 5 włók i 20 morgów. W 1536 r. Malecki założył tutaj drukarnię. Po tej w Królewcu i Malborku była to już trzecia drukarnia w Prusach. Drukowano tutaj liczne pisma dydaktyczne i traktaty teologiczne oraz Pismo Święte w przekładzie na język polski, które były sprzedawane nie tylko w Prusach ale także w całej Polsce.


W 1537 r. Jan Malecki został powołany na stanowisko naczelnego pastora i był odpowiedzialny za główne urzędy w Ełku, Olecku, Piszu i Rynie. Jego syn, Hieronim przejął po nim funkcję naczelnego pastora i był również pierwszym rektorem nowej szkoły łacińskiej. Ta powstała z chwilą, kiedy książę Albrecht w 1546 r., dwa lata po utworzeniu Uniwersytetu w Królewcu, rozbudował założoną prawdopodobnie już w 1472 r. szkołę parafialną i uczynił z niej szkołę łacińską. W ten sposób Ełk zyskał mocne podstawy aby stać się głównym ośrodkiem oświaty na Mazurach. W 1587 r. uczelnia została przekształcona w szkołę partykularną a w dniu 16.2.1599 w Ełcką Szkołę Książęcą. Przede wszystkim była ona przeznaczona dla uczniów mówiących po polsku lub posługujących się gwarą mazurską. Oprócz tego istniała także szkoła książęca w Saalefeld przeznaczona dla niemieckich uczniów oraz szkoła książęca w Tylży dla uczniów litewskich. Te placówki oświatowe miały za zadanie przygotować zdolnych i chętnych do nauki chłopców do studiów teologicznych, medycznych i prawniczych w Królewcu. Uczniowie pochodzili zarówno z kraju jak i – zwłaszcza później- z zagranicy i uczono się języka polskiego jak również niemieckiego. Pierwszym rektorem w Ełku został Joachim Perbandt, który został powołany na to stanowisko 6.12.1586. Bezpośredni nadzór nad szkołą należał do naczelnego pastora, nadzór zwierzchni pełnił Wydział Filozoficzny Uniwersytetu w Królewcu.

W następstwie poważnych reform administracyjnych w Prusach minister Wilhelm von Humboldt, założyciel Uniwersytetu w Berlinie, przekształcił Książęcą Szkołę w Ełku w gimnazjum. Tutaj kształcili się zgodnie z duchem czasu chłopcy śpiewający w "Sängerkränzchen der Lycker Prima 1830" – jednym z pierwszych chórów męskich w Prusach Wschodnich. Celem chóru było utrzymanie tradycyjnej pieśni niemieckiej i wychwalanie ojczyzny poprzez śpiew. W 1913 roku placówkę edukacyjną przekształcono na gimnazjum reformowane i mieszczącą się w tym samym budynku szkołę realną a w 1924 r. utworzono Gimnazjum Humanistyczne ze Szkołą Realną, w którym w 1925 r. założono stowarzyszenie byłych ełckich uczniów szkoły realnej "Sudavia". Obydwa rodzaje szkół przeniesiono w 1930 roku do niefunkcjonującego już kolegium nauczycielskiego i od 1931 r. wraz ze zmianą ich statusu na połączoną szkołę średnią zmieniono ich nazwę na "Państwą Szkołę Ernesta Moritza Arndta". Zgodnie z reformą szkolnictwa z 1937 roku szkoły realne oraz gimnazja zostały przekształcone w szkoły średnie, gdzie nauka trwała ostatecznie do 20.10.1944.

W 1799 roku założono w Ełku pierwsze państwowe kolegium nauczycielskie w Prusach Wschodnich, które rozpoczęło swą działalność kształcąc 20 seminarzystów. Dyrektorem był arcyprezbiter Tymoteusz Gizewiusz. Placówka nie doczekała się jednak rozkwitu i w 1807 została zamknięta. Dopiero w 1902 r. doszło do ponownego otwarcia kolegium, rozpoczęto wówczas po raz jedenasty w prowincji kształcenie nauczycieli. Kolegium w Ełku jak również inne kolegia nauczycielskie w Rzeszy Niemieckiej zaprzestało swojej działalności, ponieważ zaczęto wymagać, aby nauczyciele posiadali wykształcenie szkoły wyższej.

 
 
Akzeptieren

Diese Website verwendet Cookies. Durch die Nutzung dieser Webseite erklären Sie sich damit einverstanden, dass Cookies gesetzt werden. Mehr erfahren