Deutsch Polnisch Russisch 
 

Prominentni mieszkancy Ełku

Dnia 17.03.1926 roku w Ełku urodził się pisarz Siegfried Lenz. Po rozpadzie małżeństwa rodziców wychowywał się w domu babki w Ełku, uczęszczał też tam do szkoły, następnie został wysłany do szkoły z internatem w Kappeln a potem w Samter. W 1943 r. został wcielony do Marynarki Wojennej jako żołnierz służący na pancerniku "Admiral Scheer" na Morzu Bałtyckim, który pod koniec wojny przewoził wysiedleńców, uchodźców i rannych z Piławy do Kilonii był świadkiem dramatu wypędzonych z Prus Wschodnich.

Mehr lesen


Dnia 17.03.1926 roku w Ełku urodził się pisarz Siegfried Lenz. Po rozpadzie małżeństwa rodziców wychowywał się w domu babki w Ełku, uczęszczał też tam do szkoły, następnie został wysłany do szkoły z internatem w Kappeln a potem w Samter. W 1943 r. został wcielony do Marynarki Wojennej jako żołnierz służący na pancerniku "Admiral Scheer" na Morzu Bałtyckim, który pod koniec wojny przewoził wysiedleńców, uchodźców i rannych z Piławy do Kilonii był świadkiem dramatu wypędzonych z Prus Wschodnich. Statek rozbił się w Fiordzie Kilońskim podczas bombardowania aliantów. Lenz przeżył atak i został przeniesiony do Danii, gdzie na kilka dni przed klęską armii III Rzeszy zdezerterował. Następnie dostał się do niewoli brytyjskiej i w charakterze jeńca wojennego pracował jako tłumacz. Jeszcze w 1945 roku udał się do Hamburga i studiował w zniszczonym mieście portowym filozofię, historię literatury i anglistykę. W 1950 roku był początkowo redaktorem działu kulturalnego dziennika "Die Welt", ale już od 1951 roku rozpoczął działalność jako niezależny pisarz nadal mieszkając w Hamburgu. Napisał wiele powieści, opowiadań, esei, słuchowisk i innych utworów literackich. W wieku 25 lat opublikował swoją pierwszą powieść "W powietrzu były jastrzębie" (1951) , która ukazała się najpierw w dzienniku „Die Welt” jako powieść w odcinkach. Do jego najbardziej znanych dzieł należą powieści "Lekcja języka niemieckiego" (sfilmowana w 1968) oraz "Muzeum ziemi ojczystej" (1978, sfilmowana w 1988) oraz opowiadania "Słodkie Sulejki"(1955) „Wzór” (1973) „Poligon” (1985). Jego najnowsze dzieło to powieść "Biuro rzeczy znalezionych" (2003). Wyróżnienia: pierwszy laureat nagrody literackiej im. Hannelore Greve, nagroda w wysokości 25.000 € przyznana 26.10.2004. Jedną z monografii o S. Lenzu napisał Erich Maletzke: "Siegfried Lenz", wydawnictwo Springer 2006, 204 strony.



Urodzili się w leśniczówce w Prochladnoje nad jeziorem Gołdap (obecnie Rosja), a od 1864 r. wychowywali się w leśniczówce we wsi Syba koło Ełku: mowa tu o bardzo słynnych wówczas pisarzach: braciach Fritz i Richard Skowronnek, którzy uchodzili za najbardziej znanych wschodniopruskich literatów późnego Cesarstwa Niemieckiego i Republiki Weimarskiej. Pod względem literackim zalicza się ich do prądu Heimatkunst (sztuka małych ojczyzn, sztuka regionalna) okresu około roku 1900. Prąd ten reprezentowali również tacy autorzy jak Hermann Löns czy Peter Rosseger. Pisarze tworzący w tym nurcie przedstawiali w swych utworach otoczenie i krajobrazy wsi stanowiące przeciwwagę dla znienawidzonego miejskiego molochu, który był tyglem skupiającym różne kultury oraz charakteryzującego się wg Brigitte Jäger-Drabeck kosmopolityzmem, jak również zróżnicowaniem społeczeństwa w strukturze zatrudnienia oraz brakiem więzi międzyludzkich.










        • Fritz Skowronnek (20.8.1858 –7.7.1939) studiował filozofię i w latach 1883-1888 pracował jako nauczyciel szkoły średniej i powiatowy inspektor oświatowy, a następnie jako dziennikarz podobnie jak jego brat Richard, który pomógł mu w Berlinie w znalezieniu pracy w "Liberalnej korespondencji". Rudolf Mosse (1843 - 1920) nazywany królem wydawców wykorzystał talent Fritza angażując go w redakcję "Berliner Morgen". Nieco później Fritz Skowronnek przeszedł do wydawnictwa gazety "Deutsches Reichsblatt". Redaktorem był tam pochodzący z Gdańska poseł Reichstagu Heinrich Rickert (1833-1902), który należał do Niemieckiej Partii Wolnomyślicieli, w szeregi której wstąpił następnie Fritz Skowronnek. Jako dziennikarz pochodzący z Prus Wschodnich pisywał poczytne artykuły, ale prawie w tym samym czasie, co jego brat zdecydował się zostać niezależnym pisarzem. Swoje ulubione opowiadania poświęcone polowaniu wydał w tomiku "Mazurska krew" (1899), na kanwie którego napisana i opublikowana została w 1914 r. w rozszerzonej wersji książka "Wy moje Mazury". Inne powieści z Mazur: "Pierworodny" (1901), "Der Muckerpfaff" (1901), "Jakże ojczyzna umiera! i inne opowieści z Mazur "(1902)," Z puszką i wędką"(1908),"Myśliwskie opowieści "(1912),"Szary kamień"," Historia życia pewnego Wschodniego Prusaka "(1925). Książka popularnonaukowa przedstawiające Mazury jako ojczyznę Skwronnka nosi tytuł "Masurenbuch" (1916), wydana w 2002 r. w polskim przekładzie jako "Księga Mazur". Jego grób znajduje się na cmentarzu w Oranienburgu pod Berlinem.











        • Richard Skowronnek (12.3.1862 – 17.10.1932) studiował w Królewcu i Berlinie filozofię i literaturoznawstwo, a następnie został dziennikarzem w Berlinie, od 1886 r. w redakcji “Nationalzeitung”. Jego dobra reputacja doprowadziła go jako redaktora felietonów do prestiżowej gazety "Frankfurter Zeitung" (1887 - 1892). Mimo to losy życiowe przywiodły go z powrotem do Berlina. Został redaktorem naczelnym "Abend", a następnie sprawozdawcą parlamentarnym, w latach 1897/98 pracował jako dramaturg w Teatrze Królewskim a w końcu jako niezależny pisarz. Napisał cały szereg powieści, opowiadań, komedii i dramatów, niektóre dość popularne. Swoją twórczość pisarską rozpoczął publikując cykl sielskich opowiadań rozgrywających się na Mazurach pt. "Polska Maria" (1889). Tematem tytułowego opowiadanie z tego tomiku jest nieszczęśliwa miłość polskiego chłopa i córki bogatego właściciela ziemskiego. Kolejnymi dziełami Skowronnka były komedie i farsy takie jak "Halali" (1893), powieści np. "Mój kuzyn Joshua" (1895) i "Hans zwycięzca" (1899), "Amory Käte Keller", "Orzeł Biały"; komedie: "Gorączka huzarów", "Kącik generała" (1912). Znakomitą okazała się trylogia "Zwiastuny burzy", "Wielki ogień" i "Poważne trudności". Inne znane dzieła: "Batalion Sporck" (1912), "Matczyna ziemia" (1916), "Czerwony dom", "Ojczyzna, ojczyzna" (1927). Większość wymienionych dzieł jest dziś nieznana, kiedyś były to natomiast bestsellery. Richard Skowronnek zamieszkiwał w ostatniej dekadzie swego życia majątek Maliniec w pobliżu Szczecina.









Bernhard Thiersch (26.4.1794 – 1.9.1855), autor hymnu narodowego Królestwa Prus "Jestem Prusakiem! Czy znacie moje barwy?" (Ich bin ein Preuße! Kennt ihr meine Farben?), był także miedzy innymi nauczycielem w szkole w Ełku. Utwór został napisany w 1830 r. a brzmi następująco:




Prusakiem jestem! Znacie moje barwy?




Biało-czarna chorągiew prowadzi mnie;




Popatrzcie, moje barwy oznaczają,




że moi ojcowie pomarli za wolność;




nigdy nie ulęknę się i nie stracę nadziei;




tak jak moi ojcowie będę miał odwagę







Czy posępny dzień, czy świeci słońce




Prusakiem jestem, pragnę nim być.







Z miłością i wiernie zbliżam się do tronu,




Z którego łagodnie przemawia mój ojciec.




I jak ojciec jest szczery wobec syna,




Tak ja ze szczerym sercem stoję przed nim i nic mną nie zachwieje.




Mocne są więzy miłości;




Cześć mojej ojczyźnie!







Okrzyk króla rozbrzmiewa w moim sercu:




Prusakiem jestem, pragnę nim być.







Nie każdy dzień przemija w blasku słońca,




Właśnie nadchodzą chmury i deszcz




Dlatego nikt nie wyczyta na mojej twarzy,




Że nie każde z moich marzeń może się spełnić;




Z pewnością wielu czy to z bliska czy z daleka




Chciałoby być na moim miejscu




Ich szczęście jest mrzonką a wolność ułudą,




Prusakiem jestem, pragnę nim być.







I kiedy zaskoczy mnie niebezpieczna burza,




A noc rozświetli złowrogi błysk;




To przecież silniej nie jeden raz już tak grzmiało,




A tym co nawet nie zadrżało – było męstwo Prusaków.




Chociażby pękły skały i dąb rozleciał się z trzaskiem,




Ja się nie ulęknę.







I nawet gdy grzmi i huczy i wściekle się błyska!




Prusakiem jestem, pragnę nim być.







Gdzie z miłością i wiernością służy się królowi,




I książę i poddani podają sobie ręce,




Tam jest prawdziwe szczęście ludu




Tam kwitnie i rozwija się wspaniała ojczyzna.




Zatem ślubujemy na nowo,




Miłość i wierność królowi.







Niech silne będzie nasze Królestwo! O tak, zakrzyknijcie teraz pełni ducha!




Jesteśmy przecież Prusakami, pozwólcie nam nimi być!

Seite 1 von 2
 
 
Akzeptieren

Diese Website verwendet Cookies. Durch die Nutzung dieser Webseite erklären Sie sich damit einverstanden, dass Cookies gesetzt werden. Mehr erfahren