Deutsch Polnisch Russisch 
 

Erich Mendelsohn

Erich Mendelsohn (1887 – 1953), architekt, urodził się 21 marca w Olsztynie (Allenstein) w domu przy rynku Starego Miasta jako piąte dziecko zamożnego żydowskiego kupca i modystki. Jako architekt-wolny strzelec pracował najpierw w Monachium (München) a po I wojnie światowej w Berlinie. Zaprojektował wiele budowli, które zachwycają do dzisiaj. Do jego najbardziej znanych prac należą Wieża Einsteina (Einstein-Turm), zbudowana w latach 1920-1924 w Poczdamie, w której mieści się Instytut Astrofizyki, żydowski dom przedpogrzebowy w Olsztynie (1911-1913), front wejścia głównego do domu wydawcy i filantropa Rudolfa Mosse (Mosse-Haus) w Berlinie przy zbiegu Schützenstraße i Jerusalemer Straße (1921-1923), fabryka kapeluszy i budynek farbiarni należące do firmy Friedrich Steinberg, Herrmann i Spółka w Luckenwalde (1921), budynek kina przy Lehniner Platz w Berlinie, w którym obecnie mieści się teatr (Schaubühne am Lehniner Platz) (1928), domy handlowe w Norymberdze (Nürnberg), Kamienicy Saskiej (Chemnitz), Stuttgarcie, Wrocławiu (Breslau), Lożę Trzech Patriarchów (Loge der Drei Erzväter) w Tylży (Tilsit) z lat 1925/26 oraz „De la Warr Pavilion“ w Bexhill-on-Sea pomiędzy Hastings i Brighton (1935). Otworzony w 1930 r. dom handlowy braci Schocken (Kaufhaus Schocken) w Kamienicy Saskiej stał się po 1989 r. „Domem Archeologii“. Pomimo tego, że znajduje się w centrum miasta udało mu się szczęśliwym trafem przetrwać II wojnę światową.

Mehr lesen

Erich Mendelsohn (1887 – 1953), architekt, urodził się 21 marca w Olsztynie (Allenstein) w domu przy rynku Starego Miasta jako piąte dziecko zamożnego żydowskiego kupca i modystki. Jako architekt-wolny strzelec pracował najpierw w Monachium (München) a po I wojnie światowej w Berlinie. Zaprojektował wiele budowli, które zachwycają do dzisiaj. Do jego najbardziej znanych prac należą Wieża Einsteina (Einstein-Turm), zbudowana w latach 1920-1924 w Poczdamie, w której mieści się Instytut Astrofizyki, żydowski dom przedpogrzebowy w Olsztynie (1911-1913), front wejścia głównego do domu wydawcy i filantropa Rudolfa Mosse (Mosse-Haus) w Berlinie przy zbiegu Schützenstraße i Jerusalemer Straße (1921-1923), fabryka kapeluszy i budynek farbiarni należące do firmy Friedrich Steinberg, Herrmann i Spółka w Luckenwalde (1921), budynek kina przy Lehniner Platz w Berlinie, w którym obecnie mieści się teatr (Schaubühne am Lehniner Platz) (1928), domy handlowe w Norymberdze (Nürnberg), Kamienicy Saskiej (Chemnitz), Stuttgarcie, Wrocławiu (Breslau), Lożę Trzech Patriarchów (Loge der Drei Erzväter) w Tylży (Tilsit) z lat 1925/26 oraz „De la Warr Pavilion“ w Bexhill-on-Sea pomiędzy Hastings i Brighton (1935). Otworzony w 1930 r. dom handlowy braci Schocken (Kaufhaus Schocken) w Kamienicy Saskiej stał się po 1989 r. „Domem Archeologii“. Pomimo tego, że znajduje się w centrum miasta udało mu się szczęśliwym trafem przetrwać II wojnę światową.

W 1931 r. Mendelsohn został członkiem Akademii Sztuk Pięknych, już w 1933 roku musiał wyemigrować. Udał się do Wielkiej Brytanii, stamtąd do Izraela i wreszcie do USA, gdzie zmarł na raka. W 1997 r. umieszczono w Olsztynie na ścianie domu, w którym urodził się Mendelsohn przy zbiegu ulic Prostej (Oberstraße) i Św. Barbary (Oberkirchenstraße) na Starym Mieście, dwujęzyczną tablicę ku pamięci tego wielkiego architekta. Również w Berlinie, w dzielnicy Spandau, przy ulicy Am Rupenhorn 6 znajduje się pamiątkowa tablica, umieszczona na ścianie willi, którą zbudował i w której mieszkał.

Żydowski dom przedpogrzebowy, „Dom Oczyszczenia“ (Bet Tahara) lub „Dom Mendelsohna“ w Olsztynie, z 1913 roku był jego pierwszym projektem, który stworzył jeszcze podczas studiów. Jest to prawie cud, że nadal stoi, ale do niedawna jego stan był opłakany. Jeszcze przed II wojną światową dom przedpogrzebowy został splądrowany przez nazistów. Po wojnie został przejęty przez państwo i służył jako budynek Archiwum Państwowego. Pięknie zdobione farby zostały zamalowane farbą olejną. Od 1996 roku budynek był nieużywany i coraz bardziej popadał w ruinę. Od 2005 r. dzierżawi go Fundacja Borussia i zbiera pieniądze, aby przywrócić mu dawny blask. Wewnątrz budynku wykonano już pierwsze prace. Nad głównym pomieszczeniem, które przykryte jest dachem w kształcie piramidy, góruje złota Gwiazda Dawida. Gzymsy i słupy pokryte zostały czarnym tynkiem i częściowo zieloną mozaiką ze szkła. Po zakończeniu renowacji planowane jest stworzenie w budynku centrum dialogu międzykulturowego. Na razie Dom Oczyszczenia doprowadzany jest na zewnątrz i wewnątrz do należytego stanu.

Ponadto nabiera powoli kształtów przywracanie dawnej godności założonemu w 1818 r. żydowskiemu cmentarzowi. W latach 50-tych i 60-tych używano nagrobków do budowy fontann, podmurówek i chodników.

Bibliografia:



    • Monografia „Gebaute Welten“, red. Regina Stephan, Ghatje Cantz Verlag, 344 strony, 343 ilustracje, 68 euro;

    • „Luise und Erich Mendelsohn, eine Partnerschaft für die Kunst“, red. Ita Heinze-Greenberg i Regina Stephan, 176 stron, 45 ilustracji, broszura, 25 euro.
Seite 1 von 2
Restaurierte Bet Tahara 2013
Mendelsohn-Ausstellung in der Bet Tahara 2013
Seitenschiff der Leichenhalle 2013
 
 
Akzeptieren

Diese Website verwendet Cookies. Durch die Nutzung dieser Webseite erklären Sie sich damit einverstanden, dass Cookies gesetzt werden. Mehr erfahren