Deutsch Polnisch Russisch 
 

Historia majątku i pałacu w Sztynorcie

Pierwszy pałac w Sztynorcie został zniszczony w 1560 r. na skutek spiętrzania poziomu wód jez. Mamry i wówczas przeniesiono jego lokalizację na wzgórze na półwyspie, gdzie przetrwał pod egidą rodu hrabiowskiego Lehndorffów, do których dwór należał od 1420 lub 1565 r., aż do 1572, kiedy to nastąpiła kolejna odbudowa pałacu.

To, co dzisiaj można zobaczyć, to zasadniczo trzeci budynek z epoki baroku. Inwestorem budowlanym była wówczas hrabina Maria Eleonora, ur. Dönhoff (1664 - 1724), ostatnia żona trzykrotnie żonatego szambelana i generała-lejtnanta hrabiego Ahasvera von Lehndorff, który w 1683 lub 1687 zdobył dla siebie i swoich potomków tytuł hrabiego Rzeszy.

Barokowy kompleks pałacowy został wybudowany wraz z browarem i słodownią ( która zachowała się jako podbudowa neogotyckiego spichlerza po południowej stronie dziedzińca) 1689 - 1695.

Uprzednią budowę zamku w Sztynorcie ukończono na wybudowaniu trzech sklepień na parterze i zamontowaniu kręconych schodów w południowo-wschodnim narożniku. Jako wzór posłużył - jeszcze dziś nadal istniejący jako siedziba administracji senatu Berlina – pałac Schwerin znajdujący się na placu Molkenmarkt w Berlinie, który został przepisany na własność Ahasverowi von Lehndorff przez teścia jego drugiej żony, naczelnego prezydenta Schwerina. Dzięki temu, że umowy rzemieślników jak i rachunki na wydatki związane z budową zamku zachowały się przez długi czas, są nam znane aż do dziś.Wynagrodzenia dla mistrza murarskiego Baltzera Frobe z Królewca, ceglarzy, wapniarzy, wytwórców płytek, oraz cieśli Georga Riebela (klatka schodowa, więźba dachowa), gwoździarza oraz ślusarza Barthela Schlüttera, szklarza Joachima Lamprechta ze Srokowa, rzeźbiarza Petera Reibenschu, malarzy, garncarzy i tokarza Petera Nidtke z Gierdawy (rzeźby ozdobne schodów), itp. były wypłacane głównie w naturze – w życie, jęczmieniu, owsie, oraz grochu mierzonych w garściach, a ponadto w wołach i owcach, w serze, boczku, smalcu, maśle, soli, rzadziej w gotówce.

Z tego czasu pochodzi już tylko prawie kwadratowy trakt środkowy z imponującym czterospadkowym dachem. Około roku 1860 neogotyckie pinakle od strony wjazdowej zastąpiły środkowy element starej ściany szczytowej. Oba skrzydła boczne przedniej fasady zostały dobudowane w roku 1829, w latach 1860-1880 dodano wieże od strony ogrodu.

Po objęciu 24.6.1941 przez Adolfa Hitlera w użytkowanie Wilczego Szańca w Kętrzynie cześć pałacu została zarekwirowana jako "kwatera polowa" przez ministra spraw zagranicznych Rzeszy Ribbentroppa; pałac pozostał jednak nadal miejscem zamieszkania rodziny von Lehndorff. Zamek był wystarczająco wielki. Ze starych elementów budowli do dziś zachował się hol z belkowym sufitem na piętrze, który w latach 1691-1695 został pomalowany przez artystę z Kętrzyna – w jego środkowej części godła rodziny Lehndorffów i Döhnhofów, ponadto przetrwała dolna sień, barokowe schody na tyle szerokie, że mogą się na nich minąć dwie osoby idące w przeciwnych kierunkach oraz XVIII-wieczne malowidła na suficie łazienki. Istotnie pomieszczenia reprezentacyjne z XVII w. z częściowo zachowanymi sufitami w stiuku oraz w drewnie z ok. 1700 roku, ze starymi kominkami i piecami, tapetami z adamaszku, z salą wyłożoną płytkami służącą za salę ogrodową oraz z gabinetem porcelanowym, w którym znajdowała się wspaniała kolekcja porcelany, robiły swoim nienajlepszym stanem już za czasów niekonwencjonalnego hrabiego Karola von Lehndorff, który zmarł w 1936 r. trochę przykre wrażenie.

Do roku 1947 w pałacu kwaterowali żołnierze Armii Czerwonej. Oprócz bogatego wyposażenia wnętrz: gobelinów, porcelany, mebli i obrazów, które zdobywcy zastali w pałacu w Sztynorocie, gromadzili oni tutaj dodatkowo skarby z innych pałaców i dworów, skąd większość została wywieziona do Związku Radzieckiego. Jako skromna pozostałość po wielu niegdyś obrazach kilka portretów członków rodziny Lehndorff trafiło do muzeum w Olsztynie. Zegar słoneczny z 1741 r., który kiedyś ozdabiał niezabudowany teren przed wejściem do zamku, znajduje się dzisiaj na dziedzińcu muzeum w Morągu. Dokumenty ze Sztynortu z okresu 1715-1925, które przetrwały ten czas, trafiły do olsztyńskiego archiwum.

W tych samych latach w Sztynorcie znajdowało się miejsce zbiórki dla bydła z Prus Wschodnich, skąd zostało ono wysłane do Rosji. Brama z roku 1695 została wyłamana, zachował się natomiast browar z 1693 r. z neogotyckim spichlerzem na południowej części posiadłości. Park zajmujący przestrzeń 16 ha. jest naprawdę zdziczały.

Pałac w Sztynorcie funkcjonował po wojnie jako siedziba dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Rolnego, potem użytkowano go jako szkołę żeglarską. Od dłuższego czasu planuje się, aby zamek wykorzystać jako hotel, przy czym jednak zainteresowany inwestor austriacki ponownie się wycofał, a ponadto hotel powinien zostać kolejny raz gruntownie odremontowany. Jak do tej pory nie zostało to zrobione. Od roku 1998 posiadłość z pałacem oraz przynależącymi budynkami gospodarczymi jest w posiadaniu spółki T.I.G.A. Marina sp. z o.o. Firma ta jednak nie była aż tak bardzo zainteresowana utrzymaniem starej budowli w dobrej kondycji a dbanie o budynek przerosło potencjał prywatnego przedsiębiorstwa. Z tego też powodu odpowiedzialni członkowie firmy podjęli rozsądna decyzję przekazując nieruchomość Niemiecko-Polskiej Fundacji Ochrony Zabytków Kultury, która była o wiele bardziej zainteresowana pałacem i zdolna do pozyskania niezbędnych środków i która rozpoczęła swoją działalność wiosną 2007 roku. Już w listopadzie 2008 r. spotkali się niemieccy i polscy historycy, architekci oraz konserwatorzy zabytków aby dać impuls do dalszych działań na rzecz obiektu. W ten sposób udało się na czas zdemontować ok. 1.000 m2 słynnych sztynorckich drewnianych sufitów z cenną barokową polichromią, które obecnie są odnawiane. Aby jednak począwszy od roku 2010 pałac i park przywrócić do stanu dawnej świetności, potrzeba wsparcia wielu nowych miłośników Sztynortu7

W Sztynorcie znajdował się stary domek myśliwski z XIX wieku, bogato zdobiony budynek z drewna w stylu szwajcarskiego domku górskiego. Został on oddany w dzierżawę przez hrabiego Lehndorffa właścicielom gospody. Zaraz po zakończeniu wojny zostało zniszczone skrzydło tego budynku, reszta zaś rozpadła się z biegiem czasu. Aleksander Potocki, obecny właściciel restauracji i pensjonatu w Gałkowie po dokładnym skatalogowaniu polecił przenieść pozostałości budynku do Gałkowa i tam odbudować go na nowo jako dwór łowczego. Do konserwacji oddano drewniane belki, które zachowały się ze starego domku, uzupełniono brakujące elementy i zrekonstruowano zniszczone skrzydło budynku. Od jesieni 2006 r. w domku myśliwskim można również delektować się wybornymi potrawami, podziwiać wystawę fotografii oraz pamiątek z dawnych czasów oraz wysłuchać historii Mazur, którą opowiada żyjąca tam niemiecka dziennikarka.



7 Landsmannschaft Ostpreußen NRW, lipiec 2009

Seite 1 von 6
Schloss Steinort 2015
Schloss Steinort 2014 (Frederik Blattgerste)
Eingangstreppe 2015
Innensanierung 2015
Innensanierung 2015
Innensanierung 2015
Westliche Küche 2015
Erhaltene Deckenbemalung 2015
 
 
Akzeptieren

Diese Website verwendet Cookies. Durch die Nutzung dieser Webseite erklären Sie sich damit einverstanden, dass Cookies gesetzt werden. Mehr erfahren